پروپیلن گلیکول | MPG
پروپیلن گلیکول (Propylene Glycol) که با نامهای مونوپروپیلن گلیکول (MPG) و ۱،۲-پروپاندیاُل نیز شناخته میشود، یک ترکیب آلی از خانواده دیاُلها است. این ماده به شکل مایعی شفاف، بیرنگ، تقریباً بیبو و نسبتاً ویسکوز عرضه میشود و به دلیل خاصیت جذب رطوبت، حلالیت بالا در آب و عملکرد مناسب بهعنوان حلال و حامل، در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار میگیرد.
پروپیلن گلیکول در گریدهای صنعتی، دارویی و غذایی تولید و عرضه میشود. انتخاب گرید مناسب به نوع مصرف، الزامات کیفی و استانداردهای محصول نهایی بستگی دارد. برای بررسی مشخصات و تأمین این ماده میتوانید از طریق حلال هاب اقدام کنید.
مشخصات فنی پروپیلن گلیکول
| مشخصه | مقدار یا توضیح |
|---|---|
| نام محصول | پروپیلن گلیکول |
| نام انگلیسی | Propylene Glycol |
| نام اختصاری | MPG / PG |
| نام شیمیایی | 1,2-Propanediol |
| شماره CAS | 57-55-6 |
| فرمول مولکولی | C₃H₈O₂ |
| جرم مولکولی | 76.09 g/mol |
| شکل ظاهری | مایع شفاف و بیرنگ |
| بو | تقریباً بیبو |
| چگالی در ۲۰ درجه سانتیگراد | حدود 1.036 تا 1.040 g/cm³ |
| نقطه جوش | حدود 188 تا 189 درجه سانتیگراد |
| نقطه انجماد | کمتر از 60- درجه سانتیگراد |
| نقطه اشتعال | حدود 99 تا 109 درجه سانتیگراد، بسته به روش آزمون |
| حلالیت در آب | کاملاً امتزاجپذیر |
| ضریب شکست در ۲۰ درجه سانتیگراد | حدود 1.431 تا 1.434 |
| خاصیت رطوبتگیری | دارد |
مقادیر فوق مشخصات مرجع پروپیلن گلیکول هستند و ممکن است بر اساس گرید، تولیدکننده و روش آزمون تفاوت داشته باشند. برای خرید صنعتی یا کاربردهای حساس، برگه آنالیز (COA) و برگه اطلاعات ایمنی (SDS) محصول موردنظر را بررسی کنید.
ویژگیها و خواص پروپیلن گلیکول
پروپیلن گلیکول به دلیل ساختار مولکولی و وجود دو گروه هیدروکسیل، ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی مفیدی دارد. مهمترین ویژگیهای این ماده عبارتاند از:
۱. حلالیت بالا در آب
پروپیلن گلیکول با آب بهطور کامل مخلوط میشود و میتواند در فرمولاسیونهای پایهآبی بهعنوان حلال یا کمکحلال مورد استفاده قرار گیرد.
۲. خاصیت رطوبتگیری
این ماده جاذب رطوبت است و در برخی فرمولاسیونها برای حفظ رطوبت و کاهش خشکشدن محصول کاربرد دارد.
۳. ویسکوزیته نسبتاً بالا
پروپیلن گلیکول در دمای محیط مایعی نسبتاً غلیظ است. این ویژگی در تنظیم خواص فیزیکی و عملکرد فرمولاسیونها اهمیت دارد.
۴. فراریت پایین
فشار بخار پایین پروپیلن گلیکول باعث میشود نسبت به بسیاری از حلالهای آلی رایج، سرعت تبخیر کمتری داشته باشد.
۵. قابلیت استفاده در فرمولاسیونهای متنوع
این ماده در صنایع شیمیایی، رزین، رنگ، شوینده، آرایشی و بهداشتی و برخی کاربردهای غذایی و دارویی استفاده میشود؛ البته برای مصارف حساس باید گرید متناسب انتخاب شود.
کاربردهای پروپیلن گلیکول در صنایع مختلف
صنایع غذایی
پروپیلن گلیکول با گرید غذایی و مطابق الزامات قانونی مربوطه، میتواند در برخی محصولات غذایی بهعنوان حلال حامل، مرطوبکننده یا کمکفرمولاسیون استفاده شود. استفاده از گرید صنعتی برای مصارف غذایی مجاز نیست.
صنایع دارویی
در برخی فرمولاسیونهای دارویی، پروپیلن گلیکول بهعنوان حلال یا کمکحلال برای حلکردن و پخشکردن مواد مؤثره به کار میرود. برای این کاربرد باید گرید دارویی و الزامات فارماکوپهای بررسی شود.
صنایع آرایشی و بهداشتی
در تولید کرمها، لوسیونها، محصولات مراقبت از پوست و مو و برخی محصولات بهداشتی، از پروپیلن گلیکول بهعنوان مرطوبکننده، حلال یا حامل مواد استفاده میشود.
صنایع رنگ و رزین
پروپیلن گلیکول در برخی فرمولاسیونهای رنگ، پوشش و رزین بهعنوان حلال کمکی یا تنظیمکننده خواص فرمولاسیون مورد استفاده قرار میگیرد.
تولید ضدیخ و سیالات انتقال حرارت
این ماده در تولید برخی سیالات انتقال حرارت و ضدیخ، بهویژه در کاربردهایی که ملاحظات ایمنی و انتخاب پایه شیمیایی اهمیت دارد، استفاده میشود. فرمولاسیون نهایی باید متناسب با شرایط عملیاتی طراحی شود.
صنایع شوینده و شیمیایی
در برخی شویندهها و محصولات شیمیایی، پروپیلن گلیکول بهعنوان حلال، حامل یا کمکفرمولاسیون کاربرد دارد.
تفاوت گرید صنعتی، دارویی و غذایی پروپیلن گلیکول
پروپیلن گلیکول با نام شیمیایی یکسان ممکن است در گریدهای مختلف عرضه شود. تفاوت اصلی این گریدها در سطح خلوص، حدود ناخالصیها، الزامات تولید، کنترل کیفیت و مدارک تأییدکننده است.
- گرید صنعتی: مناسب کاربردهای صنعتی مانند تولید رزین، سیالات انتقال حرارت و برخی فرمولاسیونهای شیمیایی.
- گرید دارویی: باید با استانداردهای دارویی مرتبط و مشخصات فارماکوپهای موردنیاز مطابقت داشته باشد.
- گرید غذایی: باید الزامات و استانداردهای مربوط به کاربرد غذایی را رعایت کند و مدارک معتبر مرتبط با آن ارائه شود.
صرف درج عنوان MPG یا خلوص بالا به معنی مناسببودن ماده برای مصرف غذایی یا دارویی نیست. پیش از خرید، گواهی کیفیت و مدارک گرید را بررسی کنید.
شرایط نگهداری و نکات ایمنی
پروپیلن گلیکول در شرایط معمول مادهای نسبتاً پایدار است، اما رعایت اصول نگهداری و ایمنی برای حفظ کیفیت و جلوگیری از بروز خطر ضروری است.
- در ظرف دربسته و سازگار با ماده نگهداری شود.
- از گرمای بیش از حد و منابع اشتعال دور نگه داشته شود.
- در محیط خشک، خنک و دارای تهویه مناسب انبار شود.
- از تماس طولانیمدت با چشم و پوست جلوگیری شود.
- هنگام کار صنعتی از دستکش و عینک ایمنی استفاده شود.
- از ورود آب، گردوغبار و سایر آلودگیها به مخزن جلوگیری شود.
- از تماس با مواد اکسیدکننده قوی اجتناب شود.
- هنگام جابهجایی و مصرف، دستورالعملهای SDS محصول رعایت شود.
پروپیلن گلیکول در مقایسه با بسیاری از حلالهای فرار، نقطه اشتعال بالاتری دارد؛ با این حال قابل اشتعال است و در شرایط دمایی بالا میتواند خطر آتشسوزی ایجاد کند. نقطه اشتعال دقیق باید از SDS همان محصول و با توجه به روش آزمون بررسی شود.
خرید پروپیلن گلیکول از حلال هاب
برای خرید پروپیلن گلیکول، توجه به گرید، خلوص، کشور سازنده، بستهبندی و مدارک فنی اهمیت زیادی دارد. انتخاب نادرست گرید ممکن است بر کیفیت محصول نهایی و عملکرد فرایند تولید تأثیر بگذارد.
حلال هاب با هدف تأمین مواد اولیه و حلالهای شیمیایی، امکان دریافت اطلاعات محصول و پیگیری استعلام قیمت پروپیلن گلیکول را فراهم میکند. پیش از ثبت سفارش، نوع مصرف و گرید موردنیاز خود را مشخص کنید تا محصول متناسب با کاربردتان انتخاب شود.
جمعبندی
پروپیلن گلیکول یا MPG یک ماده شیمیایی پرکاربرد با قابلیت اختلاط کامل با آب، خاصیت رطوبتگیری و فراریت نسبتاً پایین است. این ماده در صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی و کاربردهای صنعتی استفاده میشود؛ اما انتخاب گرید مناسب و بررسی مدارک کیفی برای هر کاربرد ضروری است.
سوالات متداول
۱. پروپیلن گلیکول چیست؟
پروپیلن گلیکول یک ترکیب آلی از خانواده دیاُلها با فرمول C₃H₈O₂ است که به شکل مایعی شفاف، بیرنگ و تقریباً بیبو عرضه میشود و در صنایع مختلف کاربرد دارد.
۲. تفاوت پروپیلن گلیکول و مونوپروپیلن گلیکول چیست؟
در کاربرد تجاری، اصطلاحات پروپیلن گلیکول (PG) و مونوپروپیلن گلیکول (MPG) معمولاً برای اشاره به ترکیب ۱،۲-پروپاندیاُل با CAS شماره 57-55-6 استفاده میشوند.
۳. شماره CAS پروپیلن گلیکول چند است؟
شماره CAS پروپیلن گلیکول برابر با 57-55-6 است.
۴. فرمول شیمیایی پروپیلن گلیکول چیست؟
فرمول مولکولی این ماده C₃H₈O₂ و جرم مولکولی آن حدود 76.09 گرم بر مول است.
۵. آیا پروپیلن گلیکول در آب حل میشود؟
بله. پروپیلن گلیکول با آب کاملاً امتزاجپذیر است و به همین دلیل در بسیاری از فرمولاسیونهای پایهآبی استفاده میشود.
۶. پروپیلن گلیکول چه کاربردهایی دارد؟
این ماده در صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و بهداشتی، رنگ و رزین، شویندهها، سیالات انتقال حرارت و برخی فرایندهای شیمیایی کاربرد دارد. نوع گرید باید با کاربرد موردنظر مطابقت داشته باشد.
۷. آیا پروپیلن گلیکول قابل اشتعال است؟
بله. پروپیلن گلیکول دارای نقطه اشتعال نسبتاً بالا در حدود 99 تا 109 درجه سانتیگراد، بسته به روش آزمون، است؛ اما همچنان باید از گرمای شدید و منابع اشتعال دور نگه داشته شود.
۸. تفاوت گرید صنعتی و غذایی پروپیلن گلیکول چیست؟
گرید غذایی باید الزامات قانونی و استانداردهای مرتبط با مصرف غذایی را رعایت کند و از نظر ناخالصیها و کنترل کیفیت مشخصات مناسب داشته باشد. گرید صنعتی برای کاربردهای صنعتی طراحی شده و نباید بدون تأییدیه مناسب در مواد غذایی استفاده شود.
۹. شرایط نگهداری پروپیلن گلیکول چگونه است؟
این ماده باید در ظروف دربسته و سازگار، در محیط خنک و خشک و دور از گرمای شدید، منابع اشتعال و مواد اکسیدکننده قوی نگهداری شود.
۱۰. هنگام خرید پروپیلن گلیکول به چه نکاتی توجه کنیم؟
گرید مصرفی، خلوص، میزان آب و ناخالصیها، کشور سازنده، بستهبندی، تاریخ تولید و مدارک فنی مانند COA و SDS از مهمترین مواردی هستند که باید پیش از خرید بررسی شوند.







نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.